ilaw.arai.in.th

หนึ่งในสามของผู้ตอบแบบสำรวจ iLaw ให้ความเห็นเพิ่มว่ามีประเด็นทางสังคมใดบ้างที่ต้องแก้ไขในกฎหมายไทย ข้อเสนอเหล่านั้น เป็นเรื่องเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน ความเท่าเทียมและรัฐสวัสดิการ สื่อและเสรีภาพการแสดงความเห็น สิ่งแวดล้อมและสิทธิชุมชน การเมืองการปกครองและการมีส่วนร่วมของประชาชน กระบวนการยุติธรรม การแก้ไขรัฐธรรมนูญ และสถาบันกษัตริย์

• ยกเลิกโทษประหารชีวิต
• ออกกฎหมายที่ส่งเสริมความเท่าเทียมของบุคคลหลากหลายชาติพันธุ์ในประเทศไทย ทั้งชนเผ่าพื้นเมือง ชนกลุ่มน้อย คนไทยพลัดถิ่น แก้ปัญหาเรื่องสัญชาติ
• คุ้มครองผู้ที่อยู่ในผืนแผ่นดินไทยให้สามารถได้รับสิทธิคุ้มครองตามกม.เท่าเทียมกับผู้ที่มีสัญชาติไทย
• แก้ไขพ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ปรับปรุงระบบการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของราชการ ให้เกิดขึ้นจริงและมีประสิทธิภาพ
• การผลักดันกฎหมายเรื่องการสมรสของสตรีไทยกับชาวต่างประเทศ น่าจะมีกฎหมายคุ้มครองเหมือนผู้หญิงประเทศลาว
• บุคคลสามารถเลือกใช้คำนำหน้า นาย หรือ นางสาว ได้

• คุ้มครองและรับรองสิทธิของผู้มีอัตลักษณ์ทางเพศที่หลากหลาย (LGBT)
• มีกลไกการช่วยเหลือหญิงตั้งครรภ์ที่มีปัญหา เช่น ยกร่างกฎหมายคุ้มครองอนามัยเจริญพันธุ์
• มีบทกำหนดโทษสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา ที่กีดกันโอกาสทางการศึกษาต่อนักเรียนนักศึกษาที่ตั้งครรภ์
• คุ้มครองและส่งเสริมการชุมนุมเพื่อการแสดงออกทางการเมือง
• ยกเลิกกฎหมายที่เอาผิดกับผู้ค้าประเวณี
• จัดสรรงบประมาณระดับนโยบาย และในองค์กรของรัฐทุกระดับ โดยคำนึงถึงสัดส่วนหญิงชาย และความเสมอภาค (Gender Budgeting)
• มีระบบการชดเชยความเสียหายให้ประชาชนที่เกิดจากการกระทำของเจ้าหน้าที่หรือหน่วยงานรัฐ (ให้จ่ายทุกรายตามที่เป็นจริง จ่ายย้อนหลังในเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นรับแต่มีแผนพัฒนาเศรษฐกิจฉบับทื่ 1)
• โรงเรียนของรัฐบาลควรให้นักเรียนไว้ผมได้ตามใจชอบ
• ควรมีกฎหมายการใช้ถนนสาธารณะ กรณีปิดถนนสาธารณะ จะต้องมีความจำเป็น และควรจะต้องมีกำหนดการแจ้งให้ทราบล่วงหน้าพร้อมรายละเอียด ประชาชนจะได้วางแผนการเดินทาง และจะได้ไม่มีการปิดถนนตามอำเภอใจ
• เพิ่มโทษผู้ที่ข่มขืนผู้อื่น
• ยกเลิกกฏหมายที่กีดกันสิทธิเสรีภาพของคนพิการ เช่น ห้ามเป็นผู้พิพากษา และมีกฏหมายที่เอาผิดต่อคนที่ละเมิดสิทธิพื้นฐานของคนพิการอย่างจริงจัง โดยเฉพาะเอาผิดกับรัฐ ทั้งบุคคลและองค์กรที่ละเมิดสิทธินี้ เช่น อาคารของรัฐไม่สามารถเอื้อให้คนพิการเข้าถึงได้สะดวก
• ยกเลิกการบังคับเกณฑ์ทหาร
• การกำหนดห้ามเดินทาง การปิดการจราจร ทั้งทางหลวง ทางบก ทางน้ำ และทางเดินเท้า ในทุกกรณี ควรมีการแจ้งล่วงหน้าต่อสาธารณะ และต้องกำหนดระยะเวลาที่แน่นอน
• ประชาชนมีสิทธิเลือกที่จะไม่ถูกยัดเยียดข้อมูลข่าวสารและการบังคับพฤติกรรม อาทิ การยืนฟังเพลงสรรเสริญฯ ก่อนภาพยนตร์ฉาย ยกเลิกการใช้หอกระจายข่าว ลำโพงสุเหร่า การยืนฟังเพลงชาติทุกเช้าเวลาแปดนาฬิกา

• ปฏิรูปคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปรับปรุงมาตรฐานบุคลากรครู ส่งเสริมการศึกษาหลากหลายรูปแบบ
• ยกเลิกการนำมหาวิทยาลัยออกนอกระบบ
• การจัดสรรงบประมาณสนับสนุนการศึกษา ควรมุ่งตรงไปที่พ่อแม่ในรูปแบบของคูปองการศึกษา ไม่ใช่ผ่านสถาบันการศึกษาหรือสำนักงานเขตการศึกษาแบบปัจจุบัน
• เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ที่หลากหลาย รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุนผลงานศิลปะและการสร้างสรรค์ทุกชนิดของประชาชน เช่น มีพิพิธภัณฑ์ศิลปะและการสร้างสรรค์ร่วมสมัยของประชาชนในทุกจังหวัด
• มีกลไกการดูแลผู้สูงอายุ และมีสวัสดิการพื้นฐานสำหรับผู้สูงอายุ
• สวัสดิการด้านสุขภาพในทุกระบบ มีมาตรฐานการรักษาเดียว เน้นความเท่าเทียมกัน
• สร้างมาตรการที่ส่งเสริมให้ประชาชนเข้าถึงยาจำเป็น แก้ปัญหาที่เป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงยาของประชาชน เช่น พ.ร.บ.สิทธิบัตร, พ.ร.บ. ยา และ พ.ร.บ. การแข่งขันทางการค้า
• แก้ไขกฎหมายทรัพย์สินทางปัญหา ที่ขัดขวางการเข้าถึงความรู้ของสาธารณะ
• มีกลไกป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ เช่น การทำซ้ำ หรือดัดแปลง โดยไม่ได้ขออนุญาต
• ยกเลิกการใช้คำว่า 'นางสาว' ให้ใช้คำว่า นาง เหมือนกันหมดทุกคน หรือกำหนดให้เลือกได้ เช่นสามารถเลือกใช้คำนำหน้าชื่อว่า 'คุณ'
• แก้ปัญหาที่อยู่อาศัยของคนจนเมือง โดยแก้กฏหมายเรื่องที่อยู่อาศัย เพื่อเปิดโอกาสให้เกิดการอยู่ร่วมกันอย่างได้มาตราฐานเท่าเทียม
• ปฏิรูประบบภาษี โดย ทุกคนทุกอาชีพต้องแสดงตนเพื่อยื่นเสียภาษี แก้ไขระบบภาษีที่ดินและภาษีมรดกให้เป็นอัตราก้าวหน้า เพิ่มอัตราการลดหย่อนภาษีสำหรับการการบริจาคและการทำงานอาสาสมัครให้องค์กรสาธารณประโยชน์ ยกเว้นการเก็บภาษีองค์กรสาธารณประโยชน์ ลดภาษีหนังสือ ขณะเดียวกันก็เก็บภาษีในอัตราสูงกรณีที่เป็นกิจการสุรา ยาสูบ และการสร้างมลภาวะ
• ปฏิรูประบบขนส่งมวลชน ให้ประชาชนสามารถร่วมประเมินผลและตัดสินใจ อาทิ กรณีการรถไฟแห่งประเทศไทย หากบริษัทที่ได้รับสัมปทานไม่สามารถพัฒนาคุณภาพการรถไฟไทยได้ ก็มีกลไกที่ประชาชนสามารถร่วมตัดสินคุณภาพ

• มีการวางมาตรการความปลอดภัยในการใช้บริการรถโดยสารสาธารณะ

• ระบบขนส่งมวลชน สามารถใช้ตั๋วโดยสารร่วมกันได้
• ลดอัตราค่าธรรมเนียมการขอใช้ ประปา ไฟฟ้า โทรศัพท์ ในการขอใช้ครั้งแรก
• มีกฎหมายผังเมืองที่ประกาศใช้เป็นมาตรฐานทั่วประเทศ โดยกำหนดให้มีการจัดการระบบการจราจรที่ถูกต้องเป็นไปตามหลักการวิศวจราจรสากล มีทางเท้า ทางจักรยาน ทางเดินสำหรับคนพิการ และมีร่มไม้ใหญ่ทุกถนน ระบบไฟฟ้า ประปา ท่อน้ำทิ้ง ระบบบำบัดน้ำเสียที่มีประสิทธิภาพ ระบบเตือนภัย อย่างน้อยทุกๆ 5 ตารางกิโลเมตรควรมีสวนสาธารณะ และมี Safety Zone

• แก้ไขและทบทวนกฏหมายเกี่ยวกับการกำกับดูแลรัฐวิสาหกิจ โดยให้องค์กรผู้บริโภคหรือภาคประชาชนเข้าไปนั่งในคณะกรรมการบริหารในสัดส่วนร้อยละ 20

• ยกเลิกการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ หรือรัฐวิสาหกิจใดๆ ที่ถูกแปรรูปไปแล้ว รัฐสามารถซื้อคืนได้เท่ากับตอนแปรรูปหรือถูกกว่านั้น
• การปฏิรูปและการถือครองที่ดิน โดยการกำหนดเพดานการถือครองที่ดินและเพดานการซื้อที่ดินในแต่ละครั้ง

• แก้ไขกฎหมายแรงงานสัมพันธ์ โดยกำหนดให้ทุกสถานประกอบการสามารถตั้งสหภาพแรงงานได้ สนับสนุนให้แรงงานมีส่วนร่วมในการบริหารงานร่วมในสถานประกอบการ ให้แรงงานสามารถเข้าช่วยกอบกู้กิจการที่ล้มละลาย โดยสร้างความเป็นเจ้าของในลักษณะสหกรณ์
• แก้ไขกฎหมายคุ้มครองแรงงาน โดยยกเลิกการจ้างงานในระบบเหมาค่าแรง
• แก้ไขกฏหมายประกันสังคม ให้สวัสดิการของแรงงานนอกระบบมีความเท่าเทียมกับแรงงานในระบบ
• ปรับขึ้นอัตราค่าแรงขั้นต่ำ พร้อมๆ กับการปรับขึ้นราคาผลผลิตภาคเกษตร เพื่อให้ผู้ผลิตในภาคเกษตรไทยมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และอย่างน้อย ให้เกษตรกรสามารถบริโภคผลิตภัณฑ์ที่มาจากการผลิตของตนเอง

• ยกเลิกการเซ็นเซอร์ภาพยนตร์ เปลี่ยนมาใช้ระบบเรทติ้ง โดยโครงสร้างการตัดสินภาพยนตร์ใช้หลักการพื้นฐานการมีส่วนร่วมของประชาชน
• ยกเลิกการใช้หอกระจายข่าวในทุกท้องที่
• ปรับแก้กฏหมายสื่อวิทยุโทรทัศน์เพื่อยกเลิกการผูกขาดการเป็นเจ้าของสื่อของหน่วยงานทหาร และนำไปสู่การผูกขาดของนายทุน
• ห้ามข้าราชการ นักการเมือง เป็นเจ้าของสื่อ

• แก้ไขพ.ร.บ.ป่าชุมชน ให้ชุมชนมีสิทธิดูแลและปกป้องป่าในเขตของตน
• มีกลไกการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ น้ำ ป่า แร่ ฯลฯ

• แก้ไขพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม และมีเครื่องมือในการประเมินผลกระทบจากโครงการของรัฐที่มากกว่าแค่การทำ EIA
• ตรากฎหมายองค์การอิสระเพื่อสิ่งแวดล้อม
• เพิ่มภาษีผลิตภัณฑ์เครื่องปรับอากาศ แล้วนำภาษีนี้ไปใช้ในกิจการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม เช่นปลูกไม้สร้างป่า ฟื้นฟูนิเวศฯ
• ใช้พลังงานสะอาด ไม่สร้างผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม และมีมาตรการลดมลภาวะ เช่น จำกัดวันเปิดห้างสรรพสินค้า
• ไม่ริเริ่มโครงการที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและวิถีชุมชน เช่น โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ การสร้างเขื่อนในแม้น้ำสายหลัก
• ออกกฏหมายเกี่ยวกับสัตว์เลี้ยง ให้มีการขึ้นทะเบียนสัตว์เลี้ยง และแก้ปัญหาสัตว์เร่ร่อนในเมือง

• ลดอำนาจของข้าราชการกระทรวงมหาดไทยที่ไปครอบงำองค์กรส่วนท้องถิ่น ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญของการกระจายอำนาจ กระจายอำนาจให้องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นมากขึ้น และปรับสมดุล ระหว่างอำนาจ งบประมาณของ อบต.ให้ทัดเทียมเทศบาล
• เปิดเผยข้อมูลการใช้งบประมาณของรัฐทุกประเภท
• ปฏิรูปกองทัพ โดย ๑) ลดงบประมาณของกองทัพ เพราะประเทศไทยไม่ได้อยู่ในสภาวะสงคราม ดังนั้นไม่จำเป็นต้องนำงบประมาณจำนวนมากไปใช้สำหรับการส่งเสริมแสนยานุภาพของกองทัพ ๒) ย้ายค่ายทหารออกจากเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล เพื่อใช้พื้นที่ดังกล่าวสำหรับสร้างสวนสาธารณะ และศูนย์ฝึกอาชีพให้แก่คนจน ๓) ทหารห้ามยุ่งเกี่ยวกับการเมือง และปราบปรามประชาชน
• ยกเลิกการนิรโทษกรรม
• หากนักการเมืองไม่ทำตามนโยบาย วัตถุประสงค์ ให้มีความผิดเช่นกัน
• กระบวนการตัดสินและวางนโยบายของหน่วยงานของรัฐ จะต้องกระทำโดยเปิดเผยข้อมูลตลอดทุกขั้นตอน ต้องมีการกลั่นกรองและตรวจสอบ และให้ประชาชนมีส่วนรับรู้และมีส่วนร่วม อาทิ การออกกฎกระทรวง การทำข้อตกลงใดๆ กับต่างประเทศ
• ผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัดมาจากการเลือกตั้ง
• หลังเลือกตั้ง ห้ามยุบรวมพรรค เพราะเป็นทางให้เศรษฐีใช้เงินเพื่อให้มีเสียงข้างมากเป็นเผด็จการโดยรัฐสภา
• ห้ามตำรวจ-ทหารตั้งด่านตรวจในทุกกรณีอย่างเด็ดขาด เพราะชอบรีดไถเงินมากกว่าการป้องปรามหรือเฝ้าระวังเหตุ
• มีระบบสอบคัดเลือกผู้สนใจสมัครรับเลือกตั้งส.ส. ก่อนจะมีสิทธิ์ลงสมัครจริง
• กฎหมายควบคุมการถืออาวุธของตำรวจ คือ ตำรวจจราจรไม่จำเป็นต้องพกอาวุธ
• ให้คดีคอรัปปชั่นเป็นคดีที่ไม่มีอายุความ
• ยกเลิกกฎอัยการศึก และ พ.ร.บ.ความมั่นคงแห่งชาติ

• กระบวนการยุติธรรมต้องสามารถตรวจสอบได้ แสดงความเห็นได้ และวิพากษ์วิจารณ์ได้ ทั้งนี้ต้องยกเลิกโทษหมิ่นศาล และหากมีการตัดสินที่ไม่เป็นธรรม บุคลากรในกระบวนการยุติธรรมต้องรับโทษ
• ศาลควรมีศาลเดียว
• กระบวนการพิจารณาคดีให้เป็นแบบลูกขุน เพื่อให้ตรงตามมาตรฐานสากลในการตัดสินคดี
• เจ้าหน้าที่รัฐไม่มีสิทธิ์ทำร้ายผู้ต้องสงสัย และไม่สามารถนำตัวผู้ถูกจับกุมไปคุมขังที่อื่นใดนอกจากท้องที่นั้น
• ปรับโครงสร้างของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ

• ยกเลิกกฎหมายหมิ่นฯ มาตรา 112 ประมวลกฎหมายอาญา เพื่อให้การปกครองในระบอบกษัติย์ มาจากความเคารพรักอย่างแท้จริง ไม่ใช่ด้วยความกลัวในอำนาจของกฎหมาย
• ยกเลิกการลงนามโปรดเกล้าในกฎหมายและการลงนามแต่งตั้งบุคคลผู้มาดำรงตำแหน่งทางการเมือง เพื่อดำรงบทบาทของสถาบันกษัตริย์ให้ไม่ต้องยุ่งเกี่ยวกับการเมืองทั้งทางตรงและทางอ้อม

• ยกเลิกรัฐธรรมนูญ 2550 นำรัฐธรมนูญ 2489หรือรัฐธรรมนูญ 2540 กลับมาใช้
• สมาชิกรัฐสภาทั้งหมด ทั้งสภาผู้แทนราษฎร และสมาชิกวุฒิสภา ต้องมาจากการเลือกตั้ง
• แก้กฏหมายกำหนดความรู้ขั้นต่ำของ สส.เป็น ปริญญาตรี
• สมาชิกวุฒิสภามาจากการเลือกตั้งตัวแทนจากองค์กรวิชาชีพที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด
• ยกเลิกวุฒิสภา ยกเลิกศาลรัฐธรรมนูญ ยกเลิกศาลปกครอง ยกเลิกหรือลดอำนาจ ปปช. และองค์กรอิสระอื่น ๆ
• แก้ไขที่มาขององค์กรอิสระให้เป็นองค์กรที่เป็นอิสระอย่างแท้จริง
• ผู้ดำรงตำแหน่งในฝ่ายบริหาร ฝ่ายตุลาการ ฝ่ายนิติบัญญัติ ข้าราชการระดับสูง ผู้นำกองทัพ เจ้าของและผู้บริหารสื่อ ต้องยื่นบัญชีทรัพย์สินต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ
• ระบุความผิดฐานการทำรัฐประหารยึดอำนาจไว้ในรัฐธรรมนูญ
• ประชาชนมีส่วนร่วมทางการเมืองโดยตรง หรือที่เรียกว่า "กระบวนการนิติบัญญัติทางตรง" (direct legislation) และมีการรับรองสิทธิของประชาชนในการร่วมยื่นเสนอให้นำกฎหมายที่ผ่านมติรัฐสภาแล้ว มาเปิดให้ประชาชนทั้งประเทศออกเสียงลงประชามติก่อนบังคับใช้
• การกำหนดหลักเกณฑ์การจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญ ต้องเปิดให้ประชาชนได้ลงประชามติรับรอง
• ยกเลิกการบริหารราชการส่วนภูมิภาคทั้งหมด ส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชนปกครองตนเองผ่านการปกครองส่วนท้องถิ่น
• ใช้ระบบการเลือกตั้งทางตรงในทุกลำดับ ได้แก่ นายกรัฐมนตรีมาจากการเลือกตั้งทางตรง ผู้ว่าราชการจังหวัด กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ก็มาจากการเลือกตั้ง
• ลดเงื่อนไขที่เป็นอุปสรรคของการรวมตัวตั้งพรรคการเมืองของประชาชน เช่น ไม่จำเป็นต้องมีการจดทะเบียน มีสาขาพรรค และจำนวนสมาชิกตามที่กำหนด
• เน้นการเลือกตั้งเขตเดียวเบอร์เดียว จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแปรตามจำนวนของผู้มีสิทธิ์เลือกตั้ง
• สนับสนุนให้มีการเลือกตั้งตามสถานที่ทำงาน เพื่อให้แรงงานสามารถมีผู้แทนของตนเองในพื้นที่ที่ทำงานได้
• ระบบการพิจารณาคดีในศาล ใช้ระบบลูกขุน เพื่อให้ประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วม และต้องมีกลไกถ่วงดุลอำนาจศาล
• ทหารอยู่ในอำนาจของนายกรัฐมนตรี
• หากมีการรัฐประหาร คณะรัฐประหารห้ามมีอำนาจเกิน ๒ เดือน
• แยกการเลือกตั้ง ให้ฝ่ายบริหารมาจากการเลือกตั้งทางตรง เพื่อไม่ให้ฝ่ายนิติบัญญัติ มีผลประโยชน์ทับซ้อนกับการคงอยู่หรือล่มสลายของรัฐบาล และทำให้การตรวจสอบของฝ่ายนิติบัญญัติมีน้ำหนักน่าเชื่อถือมากขึ้น คนจะพึ่งการเมืองข้างถนนน้อยลง